Verruiming lokaal belastinggebied goede keuze ?

13 januari 2016
Het plan van het Rijk om het gemeentelijke belastinggebied te verruimen, dreigt te leiden tot grote gemeentelijke verschillen, en gaat voorbij aan het gelijkheidsbeginsel, schrijft Theo van der Velde (VVD Waddinxveen) in de raadsblog van deze week.

De ene transitie, het overhevelen van de jeugdzorg, langdurige zorg aan hulpbehoevenden en arbeidsplekken voor gehandicapten naar de gemeenten (het sociale domein), is nog in volle gang of de volgende transitie wordt al weer aangekondigd. Als onderdeel van het nieuwe belastingplan gaan namelijk stemmen op om het gemeentelijke belastinggebied te verruimen. Hiermee krijgen gemeenten de mogelijkheid om door middel van het opleggen van extra gemeentelijke belastingen hun inkomsten aan te vullen of zelfs extra te verhogen. Gelijktijdig met deze verruiming wordt de bijdrage vanuit de landelijke overheid (het zogenaamde gemeentefonds)  verlaagd. Voor de burgers, die immers meer belasting aan de gemeenten moeten gaan afdragen, wordt ter compensatie hiervan voorgesteld om de 1e en 2e schijf van de inkomstenbelasting te verlagen en hiernaast een mogelijke verhoging van de algemene heffingskorting toe te passen.

Keuze burger

Is deze verruiming echter wel een goede keuze en kost dit de burger in de praktijk inderdaad niet meer geld? Natuurlijk zal men in eerste instantie zeggen, hier is niets op aan te merken.

De burger kan nu immers zelf beslissen aan welke voorzieningen men behoefte heeft en via deze extra gemeentelijke belastingheffing geld beschikbaar stellen voor bijvoorbeeld een bibliotheek, een muziekcentrum, een buitenzwembad, de renovatie van de straatverlichting of het groenonderhoud.

Dekking tekorten

Echter schijn bedriegt, want krijgt de burger deze keuze ook daadwerkelijk voorgelegd. Zo zullen bijvoorbeeld financieel armlastige gemeenten deze keuze in het geheel niet kunnen voorleggen aan deze burger, maar eerst de gaten in de meerjarenbegroting moeten dichten. Denk hierbij ook aan de enorme tekorten op het sociale domein die door vele gemeenten nog gedekt moeten worden.

In strijd met gelijkheidsbeginsel  

Dus is deze verruiming van het lokale belastinggebied daarom wel zo eerlijk? Naar mijn mening niet. Het is namelijk volkomen onaanvaardbaar als gemeenten deze verruiming ook daadwerkelijk gaan benutten voor bijvoorbeeld het afdekken van de tekorten op het sociale domein. Hierdoor dreigen in de praktijk grote gemeentelijke verschillen op te doemen en gaat men geheel voorbij aan het zo gekoesterde gelijkheidsbeginsel.

Rondpompen van geld

Daarom zullen bij een verruiming van het lokale belastinggebied wederom vele “regeltjes” vanuit de landelijke overheid aan de gemeenten opgelegd moeten worden om dit gelijkheidsbeginsel zo min mogelijk te schaden. En hierdoor juist lijkt aan het doel van verruiming van het belastinggebied voor gemeenten geheel voorbij gegaan te worden en gaat het alleen nog maar over “rondpompen van geld” gekoppeld aan een onnodige verhoogde administratieve last voor deze gemeenten.     

Theo van der Velde, fractie VVD